Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Życie codzienne w Gostyninie podczas II wojny światowej
Miejscowość / Region: Gostynin
Instytucja: Gimnazjum Nr 1 im. Księcia Mazowieckiego Siemowita IV w Gostyninie
Opiekun / Nadzór nad projektem: Ewa Walczak
Autorzy projektu: Ewa Walczak
Grupa wiekowa: gimnazjaliści
Udostępnij na Facebooku
Kontakt:

Ewa Walczak
Gimnazjum nr 1 im. Księcia Mazowieckiego Siemowita IV
Polna 36
09-500 Gostynin
Telefon: +48242352023
Faks: +48242352024
gm1gostynin@poczta.onet.pl
www.gm1.gostynin.edu.pl

Uwagi wstępne

Historia to nie tylko wielkie wydarzenia polityczne – to także codzienna rzeczywistość zwykłych ludzi. Tę perspektywę okupacyjnej przeszłości swojego miasta poznawali uczniowie III klasy gimnazjum w Gostyninie. Projekt przygotowany został przez Ewę Walczak w ramach programu „Szkoła z klasą”.

Odkrywanie historii
  
Okupacyjna przeszłość Gostynina opisywana była głównie w publikacjach powstających w okresie PRL. Stąd losy tego miasta, które w latach II wojny światowej zostało włączone do Rzeszy, wymagają opisu pozbawionego propagandowych tez. Taka sytuacja stała się inspiracją do realizacji projektu edukacyjnego poświęconego codziennemu życiu pod okupacją.
  
Pierwszym elementem projektu była dyskusja w klasie, podczas której uczniowie – pod kierunkiem nauczyciela – zastanawiali się nad zagadnieniami, jakie powinny być podjęte podczas opisywania wojennej historii Gostynina.
  
Ważnym elementem planu działania było przygotowanie rysu historycznego dziejów miasta podczas okupacji. Dzięki temu uczniowie mogli skoncentrować się na późniejszych działaniach, zmierzających do opisania zagadnień dotyczących tego okresu takich, jak: kultura i szkolnictwo, działalność społeczna, demografia, martyrologia mieszkańców, sytuacja Kościoła, prześladowanie ludności żydowskiej czy organizacja ruchu oporu.
  
Każda z grup realizowała określone w harmonogramie tematy – uczniowie mogli „wymieniać” się zagadnieniami. Grupy opracowywały je, wyszukując informacje w prasie, książkach i Internecie.
  
Zebrane materiały miały złożyć się na końcowe produkty projektu – album, prezentację multimedialną i gazetkę.
  
Realizacja projektu
  
W trakcie realizacji projektu spotkania uczniów odbywały się 1 lub 2 razy w tygodniu. Ostatni tydzień, wymagający intensywniejszej pracy, łączył się również ze zwiększeniem liczby spotkań. Spotkania służyły wymianie informacji o dotychczasowych działaniach podjętych przez uczniów, dyskusji nad zebranymi materiałami i wypracowywaniu końcowego produktu (gazetka, prezentacja multimedialna).
  
Rolą nauczyciela w trakcie tych spotkań było monitorowanie działalności uczniów i pilnowanie przestrzegania merytorycznych zasad projektu (np. ścisłe podkreślanie ograniczenia jego tematyki wyłącznie do okupacyjnej historii Gostynina, przypominanie zasad korzystania z literatury historycznej itp.).
  
Uczniowie, realizując w grupach swoje zadania, analizowali m.in. księgi parafialne z miejskich kościołów, roczniki lokalnej prasy („Gazeta Gostynińska”, „Głos Gostyniński”) i litarturę naukową i popularnonaukową (m.in. „Notatki Płockie”, „Szkice z Przeszłości”). Ważnym elementem projektu była również aktywizacja młodych ludzi do kontaktów ze starszym pokoleniem - dzięki przeprowadzonym rozmowom, udało się zebrać wiele materiałów historycznych, należących do rodzin mieszkających w Gostyninie.
  
Ocena realizacji projektu
  
Rezultaty projektu zostały zaprezentowane w szkolnej sali multimedialnej. Uczniowie wyświetlili prezentację multimedialną, w której znalazły się zebrane przez jedną z grup dokumenty (mapy, fotografie, dokumenty, wspomnienia). Kolejne dwie grupy zaprezentowały przygotowane własnoręcznie albumy historyczne, opisujące realia życia codziennego w Gostyninie w latach okupacji. Rezultatem pracy ostatniej z grup była gazetka, której egzemplarze otrzymali wszyscy uczniowie, nauczyciele historii i dyrekcja.
  
Udział uczniów w projekcie został oceniony bardzo dobrze. W trakcie trwania inicjatywy na bieżąco kontrolowane były ich postępy - każdy z nich wypełniał specjalnie przygotowane ankiety, pozwalające na dokładną kontrolę podejmowanych przez niego działań. Punktowanie poszczególnych etapów pracy odbywało się w grupach.
  
Negatywnie ocenić należy wycieczkę uczniów do Płocka do Biblioteki im. Zielińskich, gdzie nie udało się wykorzystać zgromadzonych tam materiałów dotyczących wojennej historii Gostynina. Liczba przeprowadzonych wywiadów ze świadkami historii również powinna być większa.

Życie codzienne w Gostyninie podczas II wojny światowej

Tekst dydaktyczny

Edukacja z wykorzystaniem wyłącznie "wielkich narracji", opartych na syntezach historii politycznej, jest uproszczeniem obrazu przeszłości. Uczniowie szukają wciąż autentycznych doświadczeń związanych z historią - nie zapewnią im tego głębokie analizy przyczyn i skutków procesów politycznych, militarnych czy gospodarczych. Nie kwestionując znaczenia takich ...

Metodologia
montaż źródeł
zbieranie relacji świadków (oral history)
badanie historii lokalnej
badanie historii rodzinnej
interpretacja dokumentów historycznych
Tematy
Okupacja niemiecka
Życie codzienne okupowanych miast i wsi
Represje nazistowskie wobec ludności cywilnej
Praca przymusowa i niewolnicza na rzecz III Rzeszy
Prześladowania Żydów