Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
„Mur” — zderzenie z rzeczywistością nienawiści (Warszawa)
Miejscowość / Region: Warszawa
Instytucja: Niepubliczne LO nr 37 w Warszawie
Opiekun / Nadzór nad projektem: Jacek Bąkowski
Autorzy projektu: Jacek Bąkowski
Grupa wiekowa: licealiści
Udostępnij na Facebooku
Kontakt:

Liceum Ogólnokształcące Niepubliczne nr 37
02-606 Warszawa, ul. Odyńca 6
info@lon37.edu.pl
www.lon37.edu.pl

Uwagi wstępne

Projekt „Mur” jest próbą wyjścia poza stereotypy w nauczaniu o Holocauście. Jednym z ważniejszych problemów w praktyce dydaktycznej związanej z tematami Zagłady jest przepaść między doświadczeniem Holocaustu a wyobraźnią młodych ludzi, przyzwyczajonych do okrutnych scen z gier komputerowych i filmów. Istnieje niebezpieczeństwo, że dla części z nich nawet najbardziej drastyczne dane dotyczące wielkiej akcji likwidacji narodu żydowskiego brzmieć będą jak kolejna fabuła brutalnej gry lub horroru. Dlatego tak ważne jest, aby przy mówieniu o Holocauście pozwolić młodym ludziom doświadczyć chociaż części jego znaczenia przez bezpośrednie zetknięcie się z tą rzeczywistością – poza podręcznikami i suchym wykładem, bez wielkich słów i mądrych analiz.

Zderzenie z rzeczywistością nienawiści
Realizowany w Niepublicznym LO nr 37 w Warszawie projekt zmusza uczestników do konfrontacji ze świadectwem Holocaustu. Młodzież przyprowadzana jest przez nauczyciela pod ocalały fragment muru warszawskiego getta w podwórzu domów między ulicą Sienną 55 a Złotą 62. Tuż przed wejściem na podwórze nauczyciel w krótkich słowach przedstawia historię getta w Warszawie. Podaje suche dane o ilości zabitych osób, warunkach życia i losie osób wywożonych do obozów zagłady.
  
Następnie grupa podchodzi pod mur i ustawia się wzdłuż niego. Chętni mogą teraz wybrać przygotowane wcześniej karteczki z fragmentami relacji świadków Holocaustu i czytać je głośno, wciąż stojąc twarzą w kierunku muru. Po przeczytaniu młodzi ludzie zwijają karteczki i wkładają je w szczeliny muru.
  
Nauczyciel nie podaje żadnych dodatkowych instrukcji. Młodzi ludzie pozostają z pamięcią o Zagładzie sam na sam.
  
Cisza i pamięć
Według relacji pana Jacka Bąkowskiego, który jest autorem projektu i prowadzi go z uczniami własnej szkoły, reakcje uczestniczących w spotkaniach grup młodzieży były zawsze podobne. Młodzi ludzie zachowywali milczenie i skupienie, widać było na ich twarzach głębokie przejęcie tym, czego doświadczali słuchając drastycznych relacji i stojąc twarzą w twarz z fragmentem historii Holocaustu. Okazuje się także, że osoby, które wcześniej wyrażały lekceważący czy nawet prześmiewczy stosunek do pamięci o Zagładzie, w obliczu nowego doświadczenia zmieniały swoje zachowanie. Holocaust przestawał być książkowym tematem – stawał się realną rzeczywistością, której nie sposób w prosty sposób zanalizować ani wytłumaczyć.

„Mur” — zderzenie z rzeczywistością nienawiści

Tekst dydaktyczny

Holocaust to rzeczywistość, której przedstawienie wymaga wyjścia poza standardowe środki przedstawiania czy nauczania. Suchy, podręcznikowy opis faktów nie wystarcza. W takim przypadku doświadczenie zetknięcia z Holocaustem to nie tylko uzupełnienie wiadomości przekazywanych na lekcji – to tak naprawdę nadanie im właściwego sensu. Uczniowie stykają się z ...

Dokumenty
Linki
Metodologia
historyczna wizja lokalna
Tematy
Nazizm
Polityka narodowościowa w Generalnej Guberni
Życie codzienne okupowanych miast i wsi
Prześladowania Żydów
Getta i Holokaust