Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Koniecpol

    

Koniecpol (niem. Konietzpol) to miasto w woj. śląskim, powiecie częstochowskim, położone na starym szlaku rycerskim i handlowym wiodącym z Krakowa do Gniezna, w dorzeczu rzeki Pilicy i Białki oraz w sąsiedztwie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. 1 września 1939 roku Rzesza Niemiecka rozpoczęła działania wojenne przeciwko Polsce. Koniecpol znalazł się w obszarze działań operacyjnych armii „Kraków” gen. bryg. Antoniego Szyllinga, a z drugiej strony Grupy Armii Południe gen. płk. Gerarda von Rundstedta. Wojna dotarła do Koniecpola 3 września w niedzielę. Po rozbiciu oddziałów 7. dywizji piechoty gen. bryg. Janusza Gąsiorowskiego i Krakowskiej Brygady Kawalerii gen. bryg. Zygmunta Piaseckiego, dowództwo niemieckie planowało uchwycić mosty na Białce w rejonie Lelowa i rozwinąć natarcie w kierunku Koniecpola. Po zajęciu Lelowa czołówka 3. dywizji lekkiej gen. mjr. Kuntzona skierowała się na północ do Koniecpola i zajęła go bez walki. 4 i 5 września w czasie pobytu w Koniecpolu żołnierze niemieccy zamordowali 13 osób, a 5 września za ostrzelanie taborów niemieckich przez samolot polski w Chrząstowie i Koniecpolu Niemcy przeprowadzili pacyfikację Chrząstowa. Spalono kilkadziesiąt gospodarstw w północnej części wsi i zabito 22 osoby. 11 grudnia 1939 roku do Koniecpola przybyło ponad 1000 osób wysiedlonych z Poznania i Wrześni. Rozmieszczono je w mieście i okolicznych wsiach. Operacja ta trwała do lutego 1940 roku. 7 października 1942 roku wywieziono do obozów koncentracyjnych z Koniecpola i okolic wszystkich Żydów. W ten sposób liczba mieszkańców miasta zmniejszyła się o około 30 %. Łącznie wywieziono 1486 osób. Mieszkańcy Koniecpola i Chrząstowa od początków okupacji włączyli się do organizowania ruchu oporu. Byli członkami Służby Zwycięstwa Polski, Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej oraz Batalionów Chłopskich. Przez całą okupację w Koniecpolu i Chrząstowie działała placówka największego oddziału partyzanckiego Armii Krajowej w powiecie włoszczowskim "Marcina" - Mieczysława Tarchalskiego. Koniecpol został wyzwolony w czasie wielkiej ofensywy wojsk radzieckich 15 stycznia 1945 roku.