Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Historia Bliska

Archiwum konkursów

Konkurs: XVII edycja konkursu „Historia Bliska

Rok: 2012/2013

Opis:

W roku szkolnym 2012/2013 temat XVII edycji konkursu Historia Bliska brzmiał: "Polacy-Sąsiedzi po II wojnie światowej: obok siebie, przeciw sobie, razem..."

Konkurs „Polacy−Sąsiedzi po II wojnie: przeciw sobie, obok siebie, razem…”, ogłoszony w roku szkolnym 2012/13 przez Ośrodek KARTA i Współorganizatorów: Europejską Sieć Pamięć i Solidarność, Fundację Körbera (Niemcy) i Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, kierował uwagę młodzieży nie tylko poprzez temat, ale i rozszerzenie ram regulaminowych – ku kontaktom „ponad granicami”. Jednak podjęcie realnej współpracy grup międzynarodowych okazało się wyzwaniem zbyt trudnym, być może ze względów organizacyjnych i krótki czas, jaki przeznaczony był na realizację zadań. 

Najczęściej podejmowano problem relacji polsko-niemieckich – szczególnie na Śląsku (zarówno Górnym, jak i Dolnym), ale także polsko-ukraińskich i polsko-łemkowskich. Mniej liczne, ale nie mniej wyraziste problemowo były prace pokazujące relacje polsko-czeskie, polsko-litewskie, polsko-słowackie, polsko-żydowskie czy nawet polsko-czeczeńskie bądź polsko-ormiańskie. Te ostatnie są następstwem obecności w Polsce „nowych sąsiadów” innych narodowości – imigrantów czy wojennych uchodźców, którzy znaleźli tu swoją nową ojczyznę.

Niekiedy w pracach opisywano relacje z wieloma nacjami, a także sąsiadami „wewnętrznymi” – nie zawsze w oczywisty sposób uświadamianymi – jak relacje sąsiedzkie rywalizujących ze sobą dzielnic rozbudowujących się miast, zagarniających w swoje granice pokłócone wioski.

Punktem odniesienia dla pokazania zmieniających się relacji „przez granice” najczęściej były wydarzenia polityczne, w tym te wielkie: wspomnienia dramatycznych zdarzeń z okresu II wojny (obozy koncentracyjne, praca przymusowa, krwawiąca „granica” polskoukraińska) czy powojennych wysiedleń; list biskupów polskich do biskupów niemieckich i akcje pojednania polsko-niemieckiego, rok 1968 i inwazja na Czechosłowację, stan wojenny i sąsiedzka solidarność z Polakami, potem upadek systemu komunistycznego. 

Także kontakty ze sfery kulturalnej, gospodarczej czy życia codziennego były znakomitym polem badawczym dla młodych autorów, którzy mogli poznać historię niekoniecznie ustawioną „na koturnach”. Na przykład – barwne i z perspektywy czasu nawet zabawne opowieści o „podróżach handlowych” do krajów komunistycznych (ZSRR, Węgier, Jugosławii, Czechosłowacji, NRD) – w tym o przemycie pożądanych towarów;trudna w początkach organizacyjnych wymiana młodzieży, relacje z cudzoziemskimi pracownikami czy pracodawcami sezonowymi, aż po kontakty kibiców podczas Euro 2012.

W pracach pokazano wielką rozpiętość stanów emocji w takich sąsiedzkich kontaktach: od nienawiści, niechęci, braku zrozumienia, przez rodzące się zaciekawienie, zaufanie, sympatię, chęć pojednania, przyjaźń, czasem nawet miłość albo po prostu… tolerancję i zgodę na bezkonfliktowe, równoprawne współżycie.

„znajdź pracę konkursową”
Tytuł: Czy tylko granice dzielą?
Autor: Marcelina Howaniec, Paweł Pietraszek, Weronika Półtorak
Opiekun: Zofia Łukasz, Ewa Pietrzak
Szkoła: Publiczne Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II w Krempachach
Uwagi: I nagroda zespołowa *** Praca podejmuje trudny i kontrowersyjny temat z historii polskiego Spiszu po wojnie, ale taka - zwykle pogmatwana, niejednoznaczna, często konfliktująca - jest historia pogranicza, a zmierzenie się z nią - było wyzwaniem tej edycji konkursu. Wobec pojawiających się głosów ze strony społeczności słowackiej, podważających rzetelność niektórych sądów zawartych w pracy, Ośrodek KARTA zgłosił gotowość podjęcia na tym terenie profesjonalnych, pozbawionych emocji badań historycznych - opartych na dokumentach i relacjach polskich i słowackich. Reprezentujący Towarzystwo Słowaków w Polsce - jego Sekretarz Generalny - Ludomir Molitoris, który prowadzi bardzo aktywną i mało przyjazną kampanię przeciw pracy, a szczególnie personalnie przeciw jej opiekunce - odpowiedział KARCIE (kwiecień 2014) na propozycję współpracy zdecydowanie negatywnie.
Tytuł: Z towarem po demoludach
Autor: Albert Żochowski
Opiekun: Piotr Liedke
Szkoła: VIII Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Białymstoku
Uwagi: II nagroda indywidualna
Tytuł: Gładyszowskie polsko-łemkowskie noce i dnie po II wojnie światowej
Autor: Maria Wirchniańska
Opiekun: Małgorzata Błażewicz
Szkoła: Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Bieczu
Uwagi: II nagroda indywidualna
Tytuł: Litwin - nasz zły sąsiad
Autor: Natalia Ciupak, Anna Kalicka
Opiekun: Piotr Liedke
Szkoła: VIII Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Białymstoku
Uwagi: II nagroda zespołowa
Tytuł: Z dziejów sąsiedztwa na południu powiatu jasielskiego
Autor: Dominika Gustek, Małgorzata Rybka, Sylwia Rybka
Opiekun: Wiesław Hap
Szkoła: Gimnazjum nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi im. Ignacego Łukasiewicza w Jaśle w Zespole Szkół Miejskich w Jaśle
Uwagi: II nagroda zespołowa
Tytuł: Gdy broń poszła na bok, a otworzyły się usta…
Autor: Aleksandra Krupiarz
Opiekun: Maria Grażyna Szepe
Szkoła: II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3 w Gliwicach
Uwagi: III nagroda indywidualna
Tytuł: Hiba coś o nich wiemy? Polskie wyobrażenia związane z mniejszością białoruską i Białorusią w XX wieku
Autor: Krzysztof Wilhelm Lechowski, Dawid Rożko, Adam Leonowicz, Kamil Adrian Piech
Opiekun: Piotr Liedke
Szkoła: VIII Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Białymstoku
Uwagi: III nagroda zespołowa
Tytuł: Diagnoza stosunków polsko-czeskich na przykładzie wzajemnych relacji mieszkańców Lubawki - Žacléřa i innych okolicznych miejscowości
Autor: Michalina Antoniewska, Agnieszka Bieniek, Angelika Kuźbit
Opiekun: Aleksandra Piątkowska
Szkoła: Zespół Szkół Ogólnokształcących w Kamiennej Górze
Uwagi: III nagroda zespołowa
Tytuł: Stosunki polsko-słowackie po II wojnie światowej w relacjach przedstawicieli obu narodów
Autor: Celina Bartusik, Angelika Barzyk, Weronika Dranka, Joanna Sitek
Opiekun: Małgorzata Błażewicz
Szkoła: Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Bieczu
Uwagi: III nagroda zespołowa
Tytuł: Polski Kaukaz
Autor: Wojciech Mańczak, Michał Markowski, Remigiusz Pełka
Opiekun: Aleksandra Życzyńska, Katarzyna Bartos
Szkoła: II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Grudziądzu
Uwagi: III nagroda zespołowa
1  |  2  | 
Czy wiesz, że...
Powstał blog projektu Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej - blog ma być narzędziem informowania o najnowszym projekcie internetowym realizowanym przez Ośrodek KARTA. Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej (CATL) to realizowana w ramach Programu Rozwoju Bibliotek inicjatywa zbudowania sieci ...