Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Historia Bliska

Archiwum konkursów

Konkurs: „Piętno II wojny — los i pamięć”

Rok: 2009/2010

Opis:

W XIV edycji Konkursu „Historii Bliskiej” uczestnicy zostali poproszeni o zmierzenie się ze śladami II wojny światowej, czyli zrekonstruowanie i zapisanie tamtych wydarzeń oraz o skonfrontowanie ich z ich odbiciem w pamięci. Główymi celem konkursu było zachęcenie uczniów gimnazjów i szkół ponadgimnazjanych do samodzielnej pracy badawczej nad wydarzeniami i pamięcią o wydarzeniach II wojny światowej w 70. rocznicę jej wybuchu. Tegorocznym zadaniem konkursowym było zbadanie, w jaki sposób ta wojna — najważniejsze doświadczenie XX wieku — odcisnęła swoje piętno w losie pojedynczych ludzi, rodzin, społeczności wsi czy miast i jak obecna jest w świadomości współczesnych. Jednym z zadań było podjęcie konfrontacji wydarzeń możliwych do przedstawienia na podstawie różnych źródeł, z ich odbiciem w pamięci świadków, także pokazanie sporów o interpretację przeszłości.

Nadesłano 413 prac (109 zespołowych i 304 indywidualne), autorstwa 703 uczniów (z których tradycyjnie znaczną większość — 78% — stanowią dziewczęta) z 208 szkół, ze 155 miejscowości całej Polski. Najwięcej prac nadesłano z województw: opolskiego, śląskiego i dolnośląskiego — ich udział sięga 25%. Ponad połowa prac powstała w szkołach znajdujących się w małych miejscowościach, wsiach i miasteczkach do 50 tys. mieszkańców. Tylko 6% prac nadesłanych zostało z wielkich aglomeracji.
Uczniom towarzyszyło 239 opiekunów, przeważnie nauczycieli historii, WOS, języka polskiego, lub rodziców. 57 prac konkursowych nadesłano ze szkół uczestniczących w konkursie po raz pierwszy.

W pracach konkursowych podejmowano próbę rekonstrukcji różnych aspektów życia pod okupacją niemiecką i sowiecką na ziemiach polskich. Przeważała tematyka represji, jakim poddana została ludność cywilna (wysiedlenia, praca przymusowa, masowe egzekucje, zesłanie), także walka partyzancka, konspiracja czy podziemne nauczanie. Poruszane były również problemy trudnej wojennej codzienności, losu kobiet samotnie walczących o przetrwanie rodziny, np. w stepach Kazachstanu. Uczniowie świetnie radzili sobie z odtwarzaniem losów, odkrywali mało znane, zapomniane czy przemilczane tematy, także te trudne, jak np. sytuacja autochtonów na Śląsku czy wcielania Polaków do wojsk okupanta.

Nagrodzone i wyróżnione prace charakteryzowały się rozległym spojrzeniem na wojenne losy, zwracała też uwagę dojrzałość zawartych w nich sądów. Najczęstszym błędem popełnianym przez uczestników konkursu był brak samodzielnego opracowania zebranego, niekiedy z wielkim trudem, materiału. Badawczy charakter konkursu zakładał nie tylko znalezienie ciekawych źródeł, ale także weryfikację materiałów i ich krytyczną analizę.

Przeczytaj pełny Komunikat Jury.

Serdecznie dziękujemy naszym sponsorom, bez których konkurs ten nie mógłby się odbyć: Fundacji Wspomagania Wsi, Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności oraz  Urzędowi ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Dziękujemy także Mennicy Państwowej za ufundowanie nagród w postaci monet okolicznościowych upamiętniających ważne wydarzenia historyczne.

Uroczystość finałowa XIV edycji konkursu „Historia Bliska” odbyła się 31 maja 2010 o godz. 12.00 w Zamku Królewskim w Warszawie. Ceremonia w Sali Wielkiej rozpoczęła się od wystąpienia min. Jan Stanisław Ciechanowski pełniący obowiązki Kierownika s. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Po uroczystym powitaniu nastąpił punkt kulminacyjny spotkania, czyli ogłoszenie wyników konkursu. Komunikat Jury konkursu odczytał Zbigniew Gluza, Prezes Fundacji Ośrodka KARTA, a zaraz potem Jury przystąpiło do wręczenia nagród laureatom.

    

Po ogłoszeniu listy laureatów głos zabrał jeden z jurorów prof. Eugeniusz Cezary Król (ISP PAN, Collegium Civitas). Następnie, po krótkiej przerwie na obiad uczestnicy gali odwiedzili Dom Spotkań z Historią, gdzie odbyło się seminarium pokonkursowe, podsumowujące tegoroczną edycję. Spotkanie rozpoczęło się prelekcją dr Kazimierza Wóycickiego na temat roli pamięci w przeszłości i współcześnie. Następnie pokazany został film przedstawiający proces powstawania pracy konkursowej i odbyła się dyskusja dotycząca tematu XIV Konkursu.

Poniżej w najbliższym czasie zaprezentujemy wybrane prace konkursowe uczniów. Z uwagi na wymagania systemowe, niektóre prace zostaną poddane redakcji technicznej lub zamieszczono bez aneksów. Pełne wersje prac są dostępne w Archiwum Ośrodka KARTA.

„znajdź pracę konkursową”
Tytuł: Ostatni lot amerykańskiego bombowca Liberator „Dinah Might” w pamięci bohaterów i świadków zdarzenia oraz w świadomości mieszkańców Jeleśni i okolic, na przestrzeni lat 1944–2010
Autor: Magdalena Buława
Opiekun: Aleksandra Bury
Szkoła: I Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika w Żywcu
Uwagi: I nagroda — indywidualna
Tytuł: Dopóki pamięć o nich przetrwa w Tobie
Autor: Ada Matwiejczyk
Opiekun: Małgorzata Kułakowska, Jarosław Hlebowicz
Szkoła: LO im. M. Kopernika w ZS w Sokółce
Uwagi: II nagroda — indywidualna
Tytuł: Powracam pamięcią do lat wojny… …i podzieliła nas granica
Autor: Gabriel Łukasz, Walenty Łukasz, Mateusz Pietrzak, Maria Pietrzak, Alicja Zoń
Opiekun: Zofia Łukasz
Szkoła: LO im. św. Królowej Jadwigi - Nowy Targ, Publiczne Gimnazjum Nr 1 im. Jana Pawła II w Krempachach
Uwagi: II nagroda — zespołowa
Tytuł: Jadwiga Rozmiarek — kurierka z Mosiny
Autor: Anna Cykowiak, Marta Kubera, Agnieszka Mieloch
Opiekun: Anita Plumińska-Mieloch
Szkoła: Gimnazjum nr 1 im. Kardynała St. Wyszyńskiego w Luboniu, Szkoła Podstawowa nr 1 w Mosinie
Uwagi: III nagroda — zespołowa
Tytuł: Żywe wspomnienia opisującą wojenne i powojenne losy warszawskich powstańców
Autor: Piotr Ciecierski, Jan Zawada
Opiekun: Roman Mazek
Szkoła: I LO w ZS nr 1 im. K.I. Gałczyńskiego w Otwocku
Uwagi: III nagroda — zespołowa
Tytuł: Ale gdzie jesteś, stracona młodości, gdzie giniesz, blednąca gwiazdo? Wojenne losy rodziny Ilisińskich i Pazurkiewiczów
Autor: Barbara Mazur, Estera Sendecka
Opiekun: Wojciech Rak
Szkoła: IV LO im T. Kościuszki w Krakowie, VI LO im. A. Mickiewicza w Krakowie
Uwagi: III nagroda — zespołowa
Tytuł: Wojna to jest to, że nigdy nie wiesz, co będzie jutro
Autor: Angelika Mazurek
Opiekun: Magdalena Sało
Szkoła: I LO im. M. Kopernika w Jarosławiu
Uwagi: Wyróżnienie I — indywidualne
Tytuł: Wojna w oczach współczesnego człowieka
Autor: Katarzyna Michalska
Opiekun: bez opiekuna
Szkoła: I LO im. O. Kolberga w Kościanie
Uwagi: Wyróżnienie I — indywidualne
Tytuł: Przewrotne wojenne losy, Bremmer i Bremer
Autor: Aleksandra Łata
Opiekun: Cezary Imański)
Szkoła: Publiczne Gimnazjum im. J. Kochanowskiego w Zwoleniu
Uwagi: Wyróżnienie I — indywidualne
Tytuł: Zagubieni w wojennym strachu — historia Żulina
Autor: Przemysław Kondraciuk
Opiekun: Renata Piątkiewicz
Szkoła: Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II w Świdniku
Uwagi: Wyróżnienie I — indywidualne
1  |  2  | 
Czy wiesz, że...
Zbiory ikonograficzne Ośrodka KARTA (OK) obejmują blisko 150 tysięcy zdjęć? Archiwum Fotografii OK istnieje od 1996 roku. Jego celem jest gromadzenie i opracowanie zbioru fotografii z zakresu historii społecznej XX wieku z terenu Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, ratowanie ...