Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Historia Bliska

Archiwum konkursów

Konkurs: „Rok 1989: koniec, przełom, początek...?”

Rok: 2008/2009

Opis:

W XIII edycji konkursu „Historii Bliskiej” uczestnicy zostali poproszeni o zmierzenie się ze świadectwami zapisanymi w pamięci poszczególnych jednostek i lokalnych społeczności, odnoszącymi się do roku 1989.  Głównym celem zadania konkursowego było zainspirowanie uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych do podjęcia samodzielnej pracy badawczej nad wydarzeniami, jakie zaszły w Europie Środkowo-Wschodniej 20 lat temu. Zadanie nie było łatwe, tym bardziej, że w programie nauczania historia najnowsza zajmuje zazwyczaj niewiele miejsca i rzadko jest realizowana na zajęciach szkolnych. Jednocześnie jest to wciąż żywy, budzący kontrowersje i gorąco dyskutowany okres zarówno w debatach publicznych, jak i w gronie rodzinnym. 

Na konkurs nadesłano 144 prace, autorstwa 297 uczniów, z 60 miejscowości całej Polski. Zgłoszone prace, zwłaszcza te, które zostały nagradzone przez Jury, miały charakter twórczy, często wręcz pionierski i były efektem autentycznego wysiłku badawczego, podjętego przez młodzież. Dużą zasługą uczestników i laureatów była gotowość do wysłuchania głosów wielu świadków historii, podjęcia trudu spojrzenia na wydarzenia z różnych perspektyw, odwaga zmierzenia się z historią bezpośrednio dotykającą (czasem boleśnie) również najbliższej rodziny. Młodzi odkrywcy historii nierzadko ścierali się w swych badaniach z obecnym „stanem świadomości i pamięci" tamtego czasu przełomu. Przygotowanie pracy konkursowej było zatem nie lada wyzwaniem i z pewnością przyniosło uczestnikom wiedzę znacznie szerszą, niż ta wyznaczana przez treść podstawy programowej nauczania historii w szkole. Udział i uzyskanie laurów w XIII edycji konkursu „Historii Bliskiej” sprawioło nie tylko ogromną satysfakcję, nie tylko nauczyło myślenia krytycznego, samodzielności czy dociekliwości badawczej, nie tylko ułatwiło zdanie różnych egzaminów na poszczególnych szczeblach edukacji, ale, czego jesteśmy pewni, zdeterminuje w wielu przypadkach dalsze losy młodych uczestników.

Przeczytaj pełny Komunikat Jury

Serdecznie dziękujemy naszym sponsorom, bez których konkurs ten nie mógłby się odbyć: Fundacji Wspomagania Wsi, Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności oraz Fundacji Kronenberga — Citybank Handlowy.

Uroczystość finałowa XIII edycji konkursu „Historia Bliska” odbyła się 8 czerwca 2009 o godz. 12.00 w Zamku Królewskim w Warszawie. Ceremonia w Sali Wielkiej rozpoczęła się od wystąpienia Sekretarza Stanu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotra Żuchowskiego. W imieniu sponsorów głos zabrał dyrektor Krzysztof Kaczmar z Fundacji im. Kronenberga a zaraz potem Jury przystąpiło do odczytania werdyktu i wręczenia nagród laureatom.

Na zakończenie części pierwszej swoje uwagi na temat 13 lat konkursu wygłosili profesorowie: Jerzy Kochanowski i Jacek Kochanowicz. W imieniu sieci EUSTORY opinię o konkursie „Historii Bliskiej" wyraził także jej przedstawiciel z Niemiec Wolf Schmidt. Następnie, po krótkiej przerwie na obiad uczestnicy gali odwiedzili Dom Spotkań z Historią, gdzie odbyło się seminarium pokonkursowe, podsumowujące tegoroczną edycję.  Spotkaniu towarzyszyła projekcja fragmentów filmowych z nagrodzonych prac.

Poniżej prezentujemy wybrane projekty konkursowe uczniów. Z uwagi na wymagania systemowe, niektóre prace poddano redakcji technicznej lub zamieszczono bez aneksów. Pełne wersje prac są dostępne w Archiwum Ośrodka KARTA.

„znajdź pracę konkursową”
Tytuł: „Z niczego nie ma nic, czyli o tym, w jaki sposób rok 1989 wpłynął na życie mniejszości niemieckiej w Gliwicach-Ostropie”
Autor: Agata Szepe
Opiekun: Marek Trojan
Szkoła: II Liceum Ogólnokształcące im. W. Wróblewskiego w ZSO nr 3 w Gliwicach
Uwagi: I nagroda indywidualna
Tytuł: „Basia, Solidarność umarła. Międzyludzka solidarność jarosławian przed i po roku 1989”
Autor: Artur Gajewski, Marcin Podolec
Opiekun: mgr Magdalena Sało
Szkoła: I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu
Uwagi: II nagroda zespołowa
Tytuł: „Krótki kurs jazdy na drodze z PRL do III RP (Warszawa - Zwoleń - Lublin)”
Autor: Magdalena Imańska
Opiekun: Cezary Imański
Szkoła: Publiczne Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego w Zwoleniu
Uwagi: III nagroda indywidualna
Tytuł: „Teraz Polska
Autor: Daria Anna Domaradzka
Opiekun: Mariusz Tyl
Szkoła: II Liceum Ogólnokształcące im. K. I. Gałczyńskiego w ZSO nr 1 w Olsztynie
Uwagi: Wyróżnienie I — indywidualne
Tytuł: „Ja w rok 1989 weszłam z nadzieją, że w Polsce wreszcie się coś zmieni. To nowe miało być lepsze, ale czy się takie naprawdę okazało?”
Autor: Wojciech Gostomczyk
Opiekun: Lechosław Warzyński
Szkoła: II Liceum Ogólnokształcące im. W. Broniewskiego w Koszalinie
Uwagi: Wyróżnienie I stopnia
Tytuł: „Dwie Anny”
Autor: Dominika Tabor
Opiekun: Jacek Szyndler
Szkoła: Katolickie Gimnazjum Fundacji "Szkoła z charakterem" im. E. Stein w Gliwicach
Uwagi: Wyróżnienie I stopnia
Tytuł: „Krosno w okresie transformacji ustrojowej”
Autor: Justyna Ziemba
Opiekun: dr Elżbieta Longosz
Szkoła: II Liecum Ogólnokształcące im. Konstytucji 3 Maja w Krośnie
Uwagi: Wyróżnienie I stopnia
Tytuł: „Zabawa w demokrację... czyli karuzela z burmistrzami radnymi. Historia afer i skandali samorządowych w Kamiennej Górze”
Autor: Żaneta Hiszpańska, Piotr Żukowski
Opiekun: Aleksandra Piątkowska
Szkoła: Liceum Ogólnokształcące w ZS Ogólnokształcących w Kamiennej Górze
Uwagi: Wyróżnienie I stopnia
Czy wiesz, że...
Archiwum Historii Mówionej to największy w Polsce zbiór relacji biograficznych (około 3,5 tysiąca nagrań audio i 90 wideo) oraz innych archiwalnych świadectw, obejmujących niemal cały XX wiek? Kolekcja nagrań prowadzonych od końca lat 80-tych przez Ośrodek KARTA jest ...