Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Artykuły

Patriotyzmem w ekstremizm: reforma szkolna w Rosji

Udostępnij na Facebooku

W roku 2011 zostanie zmniejszona liczba przedmiotów edukacyjnych na rzecz lekcji patriotyzmu. Obowiązkiem w starszych klasach będzie od teraz wychowywanie moralnego i odpowiedzialnego patrioty, a lekcje historii powinny ukształtować „zdolność do sprzeciwiania się fałszowaniu historii na szkodę narodowych interesów Rosji”.
Tekst pochodzi z partnerskiej strony „Uroki istorii”.

Za pośrednictwem portalu informacyjnego newsru.com dowiedzieliśmy się o reformie dwuletniej szkoły średniej [poziom drugi – przyp. tłum.]. O przeprowadzeniu tej reformy na wielką skalę, w 2011 roku, poinformował przewodniczący Komitetu ds. Kultury Dumy Państwowej Grigorij Iwlijew. Reforma zostanie omówiona do 15 lutego, a jej realizacja nastąpi w ciągu roku. Zakłada ona rezygnację z niektórych przedmiotów „na rzecz kształtowania patriotyzmu”. Rzeczywiście „w wyniku zmian nie nastąpi zwiększenie obowiązków uczniów – zostaną one tylko przegrupowane” – zapewnił urzędnik. Według niego „zmiany w programie szkolnym opierają się na potrzebach kształtowanych w szkole”.

„Wychowanie duchowo-moralne, kształtowanie patriotyzmu, socjalizacja dziecka – to nie jest osobny przedmiot. Ucząc dowolnego przedmiotu, powinniśmy wpajać te wartości. Konieczne jest poświęcenie uwagi temu, aby dzieci były w szkole wychowywane i poza „nawałem wiedzy” zaznajamiały się z ogólnoludzkimi wartościami” – cytujemy słowa przewodniczącego Komitetu ds. Kultury.


W ten sposób (poprzez wychowanie duchowo-moralne w szkole) władze mają zamiar walczyć w szczególności z bójkami ulicznymi. Uważają, że dzięki lekcjom patriotyzmu w szkołach, młodzież przestanie brać udział w chuligańskich zamieszkach. Jeden z autorów projektu, Aleksandr Kondakow, dyrektor generalny wydawnictwa „Proswieszczenije”  wyjaśnia konieczność szkolnego wychowania:

„Przez ostatnie lata w szkole przekazywaliśmy tylko wiedzę, ale nie wychowywaliśmy. Efektem tego była bitwa na Placu Maneżowym”. [6 grudnia 2010 pseudokibice Spartaka Moskwa zaatakowali na ulicy emigrantów, podczas bójki zginęła jedna osoba - przyp. red.]


Teraz zdecydowano się na zwrot o 180 stopni. Głównym celem pedagogicznym w starszych klasach będzie wychowanie moralnego i odpowiedzialnego patrioty, a program poszczególnych klas zostanie uzupełniony przez program „rozwoju duchowo-moralnego i wychowania” (dla którego przewidywane są specjalne oceny).

W Internecie można zapoznać się z projektem ustawy federalnej „O edukacji w Federacji Rosyjskiej”, a także z projektem państwowego standardu kształcenia ogólnego. Cytujemy dwa fragmenty z tego ostatniego:

[…] Wyniki przedmiotowe opanowania podstawowego programu średniego (pełnego) kształcenia ogólnego w naukach społecznych powinny odzwierciedlać:

11.2 Nauki społeczne. Rok szkolny „Rosja w świecie”:

1. ukształtowanie całościowego, wieloaspektowego obrazu Rosji w różnych okresach historycznych na podstawie syntezy wiedzy o społeczeństwie, historii, geografii, kulturologii i innych przedmiotów;
2. ukształtowanie wiedzy o miejscu i roli Rosji jako integralnej części świata w kontekście rozwoju światowego jako składnika określającego kształtowanie się rosyjskiej tożsamości;
3. ukształtowanie spojrzenia na świat oczami obywatela Rosji z punktu widzenia jej interesów narodowych;
4. ukształtowanie wyobrażenia o jedności i różnorodności wielonarodowego narodu rosyjskiego;
5. ukształtowanie umiejętności wykorzystywania szerokiego spektrum informacji socjalno-gospodarczych w celu analizy i oceny konkretnych sytuacji z przeszłości i teraźniejszości;
6. ukształtowanie zdolności do sprzeciwiania się fałszowaniu historii na szkodę interesów narodowych Rosji;
7. ukształtowanie umiejętności rekonstrukcji i interpretacji przeszłości Rosji na podstawie źródeł; posiadanie umiejętności syntezy różnorodnych informacji historycznych w celu kompleksowej analizy i prognozowania na podstawie wariantów dalszego rozwoju Rosji

 

18.2.3 Program duchowo-moralnego rozwoju, wychowania i socjalizacji uczniów na etapie średniego (pełnego) kształcenia ogólnego (dalej - Program) powinien być zbudowany (ukształtowany) w oparciu o podstawowe wartości narodowe społeczeństwa rosyjskiego, takie jak: patriotyzm, solidarność społeczna, postawa obywatelska, rodzina, praca i twórczość, nauka, tradycyjne religie Rosji, sztuka, przyroda, człowieczeństwo i zorientowany na:

• zapewnienie wychowania twórczego, kompetentnego obywatela Rosji o wysokiej moralności, troszczącego się o los Ojczyzny, jak o swój własny, zdającego sobie sprawę z odpowiedzialności za teraźniejszość i przyszłość swojego kraju, zakorzenionego w tradycjach duchowych i kulturowych wielonarodowej ludności Federacji Rosyjskiej, przygotowanego do samookreślenia życiowego w procesie sukcesywnego opanowywania przez niego podstawowych wartości narodowych społeczeństwa rosyjskiego, wartości ogólnoludzkich i wprowadzenia ich w życie;
• rozwój własny i samorealizację uczniów w procesie ich uczestnictwa w życiu społecznym, w rozwiązywaniu społecznie ważnych zadań, świadome opanowanie zasad i reguł wyboru drogi w kształtowaniu własnego życia, określenie perspektyw dalszego rozwoju zawodowego i osobowego;
• […] kształtowanie odpowiedzialnego i pełnego szacunku stosunku do kwestii założenia rodziny; myślenia ekologicznego, kultury i zachowania uczniów;
• kształtowanie stosunku wobec służby w siłach zbrojnych Federacji Rosyjskiej jako honorowego obowiązku obywatela Rosji.

Program powinien zapewnić:
• kształtowanie społecznie otwartego porządku życia szkolnego, opartego na systemie podstawowych wartości narodowych społeczeństwa rosyjskiego; uwzględniającego historyczno-kulturową i etniczną specyfikę regionu, w którym znajduje się instytucja oświatowa oraz potrzeby uczniów; ważnej pod względem społecznym i osobowym, twórczej działalności uczniów łączonej z działalnością naukową i pozalekcyjną;
• kształtowanie u uczących się aktywnej i odpowiedzialnej postawy obywatelskiej, gotowości do rozwoju duchowo-moralnego, zdolności do działania dla dobra Ojczyzny;
• świadome opanowanie przez uczniów wartości kulturowych i tradycji duchowych swojego narodu, grupy etnicznej lub kulturowej, podstawowych wartości narodowych społeczeństwa rosyjskiego, wartości ogólnoludzkich w kontekście kształtowania się u nich rosyjskiej tożsamości obywatelskiej;
• nabycie przez uczniów doświadczenia w moralnej i twórczej działalności socjalnej;
• […] kształtowanie u młodzieży dojrzałych kompetencji socjalnych i wartościowej postawy obywatelskiej zgodnych z ich rzeczywistymi i zaplanowanymi rolami społecznymi;
• […] rozwój zdolności uczniów do przystosowywania się do nowych sytuacji społecznych i zmiany ich;
• […] socjalizację uczniów poprzez działalność społeczną i komunikacyjną: dobrowolne uczestnictwo w organizacjach młodzieżowych i ruchach, stowarzyszeniach dziecięco-młodzieżowych i dla dorosłych o profilu artystycznym i naukowo-technicznym, działalności organizacji społecznych, wykorzystanie pozytywnych możliwości Internetu w zakresie kontaktów społecznych;
• socjalizację uczniów poprzez pracę: ukierunkowane uczestnictwo w działalności zawodowej i innowacyjnej, dobrowolne uczestnictwo w działalności stowarzyszeń produkcyjnych i artystycznych, organizacji charytatywnych; aktywność uczniów w unowocześnianiu klasy, szkoły, wsi, miasta;
• […] wykorzystywanie przez uczniów moralnych modeli zachowań, których celem jest dobro człowieka, rodziny, społeczeństwa, przy rozwiązywaniu typowych problemów społecznych;
• świadoma akceptacja przez uczniów wartości i tradycji narodowych w życiu rodzinnym, uświadomienie sobie znaczenia rodziny dla pomyślnego i zdrowego życia człowieka, kształtowanie podejścia pełnego szacunku wobec swojego rodu, troska o jego przedłużenie;
• kształtowanie gotowości do służby w siłach zbrojnych Federacji Rosyjskiej; świadoma akceptacja wartości służby i obrony Ojczyzny, obowiązku obywatelskiego;
• […] gotowość uczniów do sprzeciwu wobec destruktywnych działań zewnętrznego środowiska społecznego, środków masowego przekazu, stowarzyszeń formalnych i nieformalnych;
• […] kształtowanie zdolności do samodzielnego wspierania i wzmacniania swojego zdrowia poprzez uświadomienie sobie znaczenia przedsięwzięć profilaktycznych, wykorzystywanie technologii współczesnych systemów zdrowia i nawyku higieny osobistej;
• świadomość globalnych problemów współczesności, w tym o charakterze ekologicznym, i swojej roli w ich rozwiązaniu; znaczenia kultury ekologicznej w zapewnieniu zdrowia osobistego i społecznego oraz bezpieczeństwa […]

Program powinien zawierać:
1. cel i zadania rozwoju duchowo-moralnego, wychowania i socjalizacji uczniów na poziomie średniego (pełnego) kształcenia, opisanie wartościowych punktów orientacyjnych, leżących u jego podstaw;
2. kierunki działań, których celem są: rozwój duchowo-moralny i wychowanie uczniów, ich socjalizacja, orientacja zawodowa, działania z zakresu profilaktyki zdrowia, kształtowanie kultury ekologicznej, odzwierciedlające specyfikę instytucji kształcenia, praca oświatowa i metodyczna z uczestnikami procesu nauczania, potrzeby uczestników procesu nauczania;

[…]
8. metodykę, narzędzia monitoringu i kryteria oceny rozwoju duchowo-moralnego i wychowania uczniów, ich kompetencji społecznych, wskaźników aktywności społecznej i pomyślności społecznej, orientacji zawodowej, ukształtowania kultury ekologicznej i kultury zdrowego oraz bezpiecznego trybu życia

[…]
10. planowane wyniki rozwoju duchowo-moralnego, wychowania i socjalizacji uczniów, ich orientacji zawodowej, kształtowania kultury ekologicznej, kultury zdrowego i bezpiecznego trybu życia uczniów.

Program jest opracowywany przez zespół pedagogiczny instytucji oświatowej przy aktywnym udziale uczniów i ich rodziców (prawnych pełnomocników). Do opracowania i realizacji Programu decyzją rady pedagogicznej instytucji oświatowej mogą być angażowani przedstawiciele instytutów społecznych.

Źródło.

Tłumaczyła Kamila Laśkiewicz

(pg)

Portal "Uroki Istorii"

Czy wiesz, że...
Konkurs „Historia Bliska” miał 17 edycji? Gdy go ogłaszaliśmy w 1996 roku, metoda badawczego konkursu – samodzielnego zbierania źródeł (w tym nagrywania relacji świadków historii) przez młodzież, a także przedstawiania efektów pracy w dowolnej ...