Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Artykuły

Patriotyzmem w ekstremizm: reforma szkolna w Rosji

Udostępnij na Facebooku

W roku 2011 zostanie zmniejszona liczba przedmiotów edukacyjnych na rzecz lekcji patriotyzmu. Obowiązkiem w starszych klasach będzie od teraz wychowywanie moralnego i odpowiedzialnego patrioty, a lekcje historii powinny ukształtować „zdolność do sprzeciwiania się fałszowaniu historii na szkodę narodowych interesów Rosji”.
Tekst pochodzi z partnerskiej strony „Uroki istorii”.

Za pośrednictwem portalu informacyjnego newsru.com dowiedzieliśmy się o reformie dwuletniej szkoły średniej [poziom drugi – przyp. tłum.]. O przeprowadzeniu tej reformy na wielką skalę, w 2011 roku, poinformował przewodniczący Komitetu ds. Kultury Dumy Państwowej Grigorij Iwlijew. Reforma zostanie omówiona do 15 lutego, a jej realizacja nastąpi w ciągu roku. Zakłada ona rezygnację z niektórych przedmiotów „na rzecz kształtowania patriotyzmu”. Rzeczywiście „w wyniku zmian nie nastąpi zwiększenie obowiązków uczniów – zostaną one tylko przegrupowane” – zapewnił urzędnik. Według niego „zmiany w programie szkolnym opierają się na potrzebach kształtowanych w szkole”.

„Wychowanie duchowo-moralne, kształtowanie patriotyzmu, socjalizacja dziecka – to nie jest osobny przedmiot. Ucząc dowolnego przedmiotu, powinniśmy wpajać te wartości. Konieczne jest poświęcenie uwagi temu, aby dzieci były w szkole wychowywane i poza „nawałem wiedzy” zaznajamiały się z ogólnoludzkimi wartościami” – cytujemy słowa przewodniczącego Komitetu ds. Kultury.


W ten sposób (poprzez wychowanie duchowo-moralne w szkole) władze mają zamiar walczyć w szczególności z bójkami ulicznymi. Uważają, że dzięki lekcjom patriotyzmu w szkołach, młodzież przestanie brać udział w chuligańskich zamieszkach. Jeden z autorów projektu, Aleksandr Kondakow, dyrektor generalny wydawnictwa „Proswieszczenije”  wyjaśnia konieczność szkolnego wychowania:

„Przez ostatnie lata w szkole przekazywaliśmy tylko wiedzę, ale nie wychowywaliśmy. Efektem tego była bitwa na Placu Maneżowym”. [6 grudnia 2010 pseudokibice Spartaka Moskwa zaatakowali na ulicy emigrantów, podczas bójki zginęła jedna osoba - przyp. red.]


Teraz zdecydowano się na zwrot o 180 stopni. Głównym celem pedagogicznym w starszych klasach będzie wychowanie moralnego i odpowiedzialnego patrioty, a program poszczególnych klas zostanie uzupełniony przez program „rozwoju duchowo-moralnego i wychowania” (dla którego przewidywane są specjalne oceny).

W Internecie można zapoznać się z projektem ustawy federalnej „O edukacji w Federacji Rosyjskiej”, a także z projektem państwowego standardu kształcenia ogólnego. Cytujemy dwa fragmenty z tego ostatniego:

[…] Wyniki przedmiotowe opanowania podstawowego programu średniego (pełnego) kształcenia ogólnego w naukach społecznych powinny odzwierciedlać:

11.2 Nauki społeczne. Rok szkolny „Rosja w świecie”:

1. ukształtowanie całościowego, wieloaspektowego obrazu Rosji w różnych okresach historycznych na podstawie syntezy wiedzy o społeczeństwie, historii, geografii, kulturologii i innych przedmiotów;
2. ukształtowanie wiedzy o miejscu i roli Rosji jako integralnej części świata w kontekście rozwoju światowego jako składnika określającego kształtowanie się rosyjskiej tożsamości;
3. ukształtowanie spojrzenia na świat oczami obywatela Rosji z punktu widzenia jej interesów narodowych;
4. ukształtowanie wyobrażenia o jedności i różnorodności wielonarodowego narodu rosyjskiego;
5. ukształtowanie umiejętności wykorzystywania szerokiego spektrum informacji socjalno-gospodarczych w celu analizy i oceny konkretnych sytuacji z przeszłości i teraźniejszości;
6. ukształtowanie zdolności do sprzeciwiania się fałszowaniu historii na szkodę interesów narodowych Rosji;
7. ukształtowanie umiejętności rekonstrukcji i interpretacji przeszłości Rosji na podstawie źródeł; posiadanie umiejętności syntezy różnorodnych informacji historycznych w celu kompleksowej analizy i prognozowania na podstawie wariantów dalszego rozwoju Rosji

 

18.2.3 Program duchowo-moralnego rozwoju, wychowania i socjalizacji uczniów na etapie średniego (pełnego) kształcenia ogólnego (dalej - Program) powinien być zbudowany (ukształtowany) w oparciu o podstawowe wartości narodowe społeczeństwa rosyjskiego, takie jak: patriotyzm, solidarność społeczna, postawa obywatelska, rodzina, praca i twórczość, nauka, tradycyjne religie Rosji, sztuka, przyroda, człowieczeństwo i zorientowany na:

• zapewnienie wychowania twórczego, kompetentnego obywatela Rosji o wysokiej moralności, troszczącego się o los Ojczyzny, jak o swój własny, zdającego sobie sprawę z odpowiedzialności za teraźniejszość i przyszłość swojego kraju, zakorzenionego w tradycjach duchowych i kulturowych wielonarodowej ludności Federacji Rosyjskiej, przygotowanego do samookreślenia życiowego w procesie sukcesywnego opanowywania przez niego podstawowych wartości narodowych społeczeństwa rosyjskiego, wartości ogólnoludzkich i wprowadzenia ich w życie;
• rozwój własny i samorealizację uczniów w procesie ich uczestnictwa w życiu społecznym, w rozwiązywaniu społecznie ważnych zadań, świadome opanowanie zasad i reguł wyboru drogi w kształtowaniu własnego życia, określenie perspektyw dalszego rozwoju zawodowego i osobowego;
• […] kształtowanie odpowiedzialnego i pełnego szacunku stosunku do kwestii założenia rodziny; myślenia ekologicznego, kultury i zachowania uczniów;
• kształtowanie stosunku wobec służby w siłach zbrojnych Federacji Rosyjskiej jako honorowego obowiązku obywatela Rosji.

Program powinien zapewnić:
• kształtowanie społecznie otwartego porządku życia szkolnego, opartego na systemie podstawowych wartości narodowych społeczeństwa rosyjskiego; uwzględniającego historyczno-kulturową i etniczną specyfikę regionu, w którym znajduje się instytucja oświatowa oraz potrzeby uczniów; ważnej pod względem społecznym i osobowym, twórczej działalności uczniów łączonej z działalnością naukową i pozalekcyjną;
• kształtowanie u uczących się aktywnej i odpowiedzialnej postawy obywatelskiej, gotowości do rozwoju duchowo-moralnego, zdolności do działania dla dobra Ojczyzny;
• świadome opanowanie przez uczniów wartości kulturowych i tradycji duchowych swojego narodu, grupy etnicznej lub kulturowej, podstawowych wartości narodowych społeczeństwa rosyjskiego, wartości ogólnoludzkich w kontekście kształtowania się u nich rosyjskiej tożsamości obywatelskiej;
• nabycie przez uczniów doświadczenia w moralnej i twórczej działalności socjalnej;
• […] kształtowanie u młodzieży dojrzałych kompetencji socjalnych i wartościowej postawy obywatelskiej zgodnych z ich rzeczywistymi i zaplanowanymi rolami społecznymi;
• […] rozwój zdolności uczniów do przystosowywania się do nowych sytuacji społecznych i zmiany ich;
• […] socjalizację uczniów poprzez działalność społeczną i komunikacyjną: dobrowolne uczestnictwo w organizacjach młodzieżowych i ruchach, stowarzyszeniach dziecięco-młodzieżowych i dla dorosłych o profilu artystycznym i naukowo-technicznym, działalności organizacji społecznych, wykorzystanie pozytywnych możliwości Internetu w zakresie kontaktów społecznych;
• socjalizację uczniów poprzez pracę: ukierunkowane uczestnictwo w działalności zawodowej i innowacyjnej, dobrowolne uczestnictwo w działalności stowarzyszeń produkcyjnych i artystycznych, organizacji charytatywnych; aktywność uczniów w unowocześnianiu klasy, szkoły, wsi, miasta;
• […] wykorzystywanie przez uczniów moralnych modeli zachowań, których celem jest dobro człowieka, rodziny, społeczeństwa, przy rozwiązywaniu typowych problemów społecznych;
• świadoma akceptacja przez uczniów wartości i tradycji narodowych w życiu rodzinnym, uświadomienie sobie znaczenia rodziny dla pomyślnego i zdrowego życia człowieka, kształtowanie podejścia pełnego szacunku wobec swojego rodu, troska o jego przedłużenie;
• kształtowanie gotowości do służby w siłach zbrojnych Federacji Rosyjskiej; świadoma akceptacja wartości służby i obrony Ojczyzny, obowiązku obywatelskiego;
• […] gotowość uczniów do sprzeciwu wobec destruktywnych działań zewnętrznego środowiska społecznego, środków masowego przekazu, stowarzyszeń formalnych i nieformalnych;
• […] kształtowanie zdolności do samodzielnego wspierania i wzmacniania swojego zdrowia poprzez uświadomienie sobie znaczenia przedsięwzięć profilaktycznych, wykorzystywanie technologii współczesnych systemów zdrowia i nawyku higieny osobistej;
• świadomość globalnych problemów współczesności, w tym o charakterze ekologicznym, i swojej roli w ich rozwiązaniu; znaczenia kultury ekologicznej w zapewnieniu zdrowia osobistego i społecznego oraz bezpieczeństwa […]

Program powinien zawierać:
1. cel i zadania rozwoju duchowo-moralnego, wychowania i socjalizacji uczniów na poziomie średniego (pełnego) kształcenia, opisanie wartościowych punktów orientacyjnych, leżących u jego podstaw;
2. kierunki działań, których celem są: rozwój duchowo-moralny i wychowanie uczniów, ich socjalizacja, orientacja zawodowa, działania z zakresu profilaktyki zdrowia, kształtowanie kultury ekologicznej, odzwierciedlające specyfikę instytucji kształcenia, praca oświatowa i metodyczna z uczestnikami procesu nauczania, potrzeby uczestników procesu nauczania;

[…]
8. metodykę, narzędzia monitoringu i kryteria oceny rozwoju duchowo-moralnego i wychowania uczniów, ich kompetencji społecznych, wskaźników aktywności społecznej i pomyślności społecznej, orientacji zawodowej, ukształtowania kultury ekologicznej i kultury zdrowego oraz bezpiecznego trybu życia

[…]
10. planowane wyniki rozwoju duchowo-moralnego, wychowania i socjalizacji uczniów, ich orientacji zawodowej, kształtowania kultury ekologicznej, kultury zdrowego i bezpiecznego trybu życia uczniów.

Program jest opracowywany przez zespół pedagogiczny instytucji oświatowej przy aktywnym udziale uczniów i ich rodziców (prawnych pełnomocników). Do opracowania i realizacji Programu decyzją rady pedagogicznej instytucji oświatowej mogą być angażowani przedstawiciele instytutów społecznych.

Źródło.

Tłumaczyła Kamila Laśkiewicz

(pg)

Portal "Uroki Istorii"

Czy wiesz, że...
„Karta” powstała jako wydawnictwo nielegalne w Warszawie w styczniu 1982 roku, w pierwszych tygodniach stanu wojennego? Już po kilku miesiącach z jedno-dwukartkowej gazetki przekształciła się w niezależny almanach, prezentujący postawy ludzi szukających wolności w ...