Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Aktualności

„Anonyma – Eine Frau in Berlin”

28.10.2008 | wtorek | Udostępnij na Facebooku

Film Maksa Färberböcka „Anonyma – Eine Frau in Berlin” („Anonima – Kobieta w Berlinie”) oparty jest na książce o tym samym tytule, wydanej w Niemczech kilka lat temu. Treścią książki jest dziennik Marty Hillers, dziennikarki, która opisała własne przeżycia w Berlinie szturmowanym przez Armię Czerwoną wiosną 1945 r. Pierwszy wpis pochodzi z 20 kwietnia 1945 r. Autorka skończyła pisanie dziennika 115 dni później.

Obraz pokazuje dramat Niemek w Berlinie opanowanym przez żołnierzy Armii Czerwonej. Stefan Maiwald i Gerd Mischler w swojej książce Seksualność w cieniu swastyki uznają gwałt za integralny element działań wojennych. Według różnych szacunków historyków, w Berlinie podczas ostatnich dni wojny i początkowego okresu okupacji miasta zgwałconych mogło zostać od 95 do 130 tysięcy kobiet, przy czym na pewno nie wszystkie gwałty były zgłaszane, a wiele kobiet zgwałconych było wielokrotnie.

Praca na planie filmu. Źródło: ConstantinFilm

Zgwałconym, ciężarnym Niemkom pomagał polski ksiądz Jan Zieja. W 1945 roku zorganizował on pod Słupskiem tymczasowy Dom Matki i Dziecka, w którym pielęgnował ofiary gwałtów, nie mające często wsparcia nawet najbliższych członków rodziny.

Temat gwałtów w okresie II wojny światowej wciąż dla wielu jest tematem tabu. Niestety, istnieją także próby politycznego wykorzystania tych dramatów - pisze o tym w kontekście działalności Erika Steinbach Piotr Jendroszczyk w Rzeczpospolitej. W kontekście tego tematu nie można jednak zapomnieć o traumatycznych doświadczeniach polskich kobiet z okresu walk 1939 roku czy Powstania Warszawskiego, a także o dramatach kobiet wielu narodowości zmuszanych do prostytucji w niemieckich obozach koncentracyjnych.

Czy film Maksa Färberböcka wpisuje się - jak twierdzi Wolfgang Wippermann, historyk Wolnego Uniwersytetu w Berlinie - w całą serię obrazów i publikacji przedstawiających Niemców wyłącznie jako ofiary II wojny światowej? Na pewno jednak - pozwa wszelkimi odniesieniami politycznymi - mówi o gwałtach jako realnej i dramatycznej rzeczywistości kobiet żyjących w okresie II wojny światowej.