Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Aktualności

O polskich wypędzonych w „Tygodniku Powszechnym”

17.02.2010 | środa | Udostępnij na Facebooku

Lata 1939-59 zmieniły mapę etniczną terytorium między Odrą a wschodnią granicą II RP: zjawisko wygnania objęło tu 30 mln ludzi – Polaków, Żydów, Niemców, Ukraińców. Zniknęła dawna Europa Środkowa. „Zerwaniu uległa – piszą autorzy monografii „Wysiedlenia, wypędzenia i ucieczki 1939–1959. Atlas ziem Polski” (wyd. Demart 2008) prezentowanej w zeszłym roku także w naszym serwisie – ciągłość rozwoju cywilizacyjnego wielu obszarów. Tragediom ludzkim niejednokrotnie towarzyszyła zagłada znacznej części dobytku materialnego i spuścizny kulturalnej wytworzonej przez wieki”.

W mentalności Polaków - pisze - Wojciech Pięciak - silnie obecna jest świadomość przymusowych wysiedleń dokonanych przez Sowietów. Mniej pamiętamy o tych dokonywanych przez Niemców. Może dlatego, że w bilansie lat 1939–59 (tj. od początku wojny do końca masowych wywózek z Kresów) liczba wygnanych „zza Buga” jest wyższa: ziemię rodzinną musiała opuścić ogromna większość z żyjących tam ponad 5 mln Polaków. Poza tym, wygnanie z Kresów było nieodwracalne. Dziś miliony Polaków są potomkami tych, którzy nie mogli wrócić do swej ziemi rodzinnej. Wszelako podczas samej wojny to nie Sowieci, ale Niemcy wygnali więcej Polaków. Licząc tylko obywateli II RP narodowości polskiej, historycy dochodzą do 1,7 mln tych, których Niemcy wygnali, konfiskując lub niszcząc ich mienie.

Temu historycznemu doświadczeniu Polaków poświęcony jest najnowszy dodatek „Tygodnika Powszechnego” (8/2010), już dostępny w kioskach. Całe teksty są także prezentowane na stronie internetowej „Tygodnika Powszechnego” tydzień później, we środę, po ukazaniu się kolejnego numeru.

Spis treści:

„Mama wzięła ino chleb” / Anna Machcewicz
Rozproszeni / Tomasz Żuroch-Piechowski
Zagłada ojcowizny / Maciej Korkuć
Pociągi z dziećmi / rozmowa Patrycji Bukalskiej z dr. Beatą Kozaczyńską
Poligon Greisera / Anna Gruszecka
Historia, polityka, emocje / Wojciech Pięciak


pm