Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Aktualności

Nauczanie o Holocauście i prawach człowieka

27.01.2010 | środa | Udostępnij na Facebooku

Szkoły i miejsca pamięci powinny częściej łączyć nauczanie o Holocauście ze współczesnymi zagadnieniami praw człowieka - głosi opublikowany wczoraj przez Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej raport.

W oparciu o wyniki szeroko zakrojonego badania obejmującego sondaż wśród młodzieży i nauczycieli z 9 krajów UE, przegląd podręczników do historii i programów nauczania, oraz ofertę kilkunastu muzeów i miejsc pamięci poświęconych Zagładzie, Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej ogłosiła 26 stycznia raport zatytułowany „Odkryj przeszłość dla przyszłości. Studium na temat roli miejsc pamięci i muzeów w nauczaniu o Holocauście i prawach człowieka w krajach Unii Europejskiej”.

Autorzy raportu stwierdzają, że nauczanie o Holocauście zbyt rzadko połączone jest z jednoczesnym uwzględnianiem współczesnych problemów dotyczących praw człowieka i kwestii ich przestrzegania. Nauczyciele, przewodnicy, pracownicy zajmujący się edukacją historyczną w miejscach pamięci i muzeach zbyt rzadko, jak konkluduje raport, poruszają te kwestie i zbyt mało starają się łączyć z nimi narrację o wydarzeniach z przeszłości. Agencja wzywa zatem i zachęca rządy państw członkowskich Unii Europejskiej do intensywniejszego włączenia problematyki praw człowieka także w ich kontekście historycznym do programów szkolnych oraz edukacji pozaszkolnej.

Wizyta w miejscu pamięci, muzeum powinna - czytamy w raporcie - wywoływać pytania, nie zaś dawać gotowe odpowiedzi. Szkoły, muzea i miejsca pamięci nie powinny ograniczać się do przekazywania wiedzy i suchych faktów o przeszłości, lecz winny stymulować debatę, zachęcać do własnych poszukiwań, do stawiania pytań na temat współczesności. Przeszłość winna uczyć o teraźniejszości. Nie wystarczy wysłuchać świadka historii opowiadającego swoją historię, trzeba dążyć do włączenia tej historii we własne doświadczenia uczniów i studentów, w ich odczuwanie współczesności i jej problemów - podkreślają autorzy raportu.

Raport zwraca też uwagę na trudności związane z kwestiami nauczania o Holocauście i włączania ich w ogólną edukację obywatelską w poszczególnych krajach. Wynikają one z rożnych doświadczeń historycznych w tych krajach, zwłaszcza dotyczących okresu II wojny światowej, oraz z trudnych, powojennych sporów o pamięć i historię. Jednak dominujące ciągle narracje narodowe w nauczaniu o najnowszej historii, nie powinny odrzucać czy niedoceniać uniwersalnego wymiaru doświadczenia Zagłady i jego lekcji dla współczesności.  

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) powstała w 2007 roku, ma swą siedzibę w Wiedniu. Jej zadaniem jest zapewniać instytucjom i organom Wspólnoty Europejskiej i jej państwom członkowskim pomoc oraz wiedzę fachową w zakresie praw podstawowych przy wdrażaniu przez nie prawa wspólnotowego oraz wspierać je podczas podejmowania przez nie działań.

Agencja zajmuje się głównie gromadzeniem, analizą i rozpowszechnianiem informacji na temat poszanowania praw człowieka w UE, prowadzeniem lub promowaniem badań naukowych oraz analiz w zakresie praw podstawowych, propagowaniem dialogu ze społeczeństwem obywatelskim w celu zwiększenia świadomości opinii publicznej w zakresie praw podstawowych. Agencja korzysta z doświadczeń i dorobku swego poprzednika - Europejskiego Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii.

Pełny tekst raportu w języku angielskim można przeczytać tutaj, a jego wersję skróconą zwierającą główne wnioski tutaj

Źródło: EUobserver

pm