Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Aktualności

Polaków pamięć o II wojnie światowej

18.08.2009 | wtorek | Udostępnij na Facebooku

„Gazeta Wyborcza” informuje o wynikach dużego badania opinii publicznej, analizującego przestrzeń społecznej pamięci II wojny światowej. Badanie - na zlecenie powstającego w Gdańsku Muzeum II Wojny Światowej przeprowadził ośrodek Pentor. To pierwsza od lat 60. próba zbadania pamięci i wiedzy Polaków o II wojnie. Pierwszy raz spytano o konflikt polsko-ukraiński i okupację sowiecką.

Jak podkreśla socjolog Pentora Piotr Kwiatkowski, wojna w pamięci Polaków to wizja chaosu, wojny wszystkich ze wszystkimi, załamania się ładu. Są Niemcy, ale też Rosjanie, Ukraińcy, partyzanci nie zawsze przyjaźnie nastawieni do ludności.

Po 70 latach od wybuchu II wojna widziana jest przede wszystkim oczami cywili. W rozmowach o wojnie główne tematy to życie codzienne, losy rodziny, praca przymusowa, obozy, wysiedlenia i głód. Doświadczenia militarne są na dalszym planie.

Bardzo duże (interesuje mnie prawie wszystko, co dotyczy II wojny) i duże (interesuje mnie wiele spraw związanych z II wojną) zainteresowanie historią omawianego okresu zadeklarowało odpowiednio 4% i 12% respondentów. Około jednej trzeciej badanych (36%) określiło własne zainteresowanie historią II wojny światowej jako średnie (interesują mnie tylko najważniejsze sprawy związane z wojną), ale poziom zainteresowania blisko połowy ankietowanych jest stosunkowo niski. Taka ocena jest uprawniona jeżeli uwzględnić fakt, że co trzeci badany ocenił swoje zainteresowanie jako niewielkie (raczej nie interesuje się II wojną), a 16% w ogóle nie interesuje się wydarzeniami z okresu lat 1939 – 1945.

Druga wojna światowa zajmuje ważne miejsce w rodzinnych przekazach wiedzy o przeszłości. Zdecydowana większość badanych (86%) ma przynajmniej elementarną wiedzę o wojennych losach swoich rodzin, a dużo i bardzo dużo wie na ten temat przeciętnie co szósty (17%) ankietowany. Około połowy badanych twierdzi, że rozmawia z innymi osobami o wojennych losach swojej rodziny. Pamiątki dotyczące wojny przechowuje się w średnio co piątej polskiej rodzinie.

Badanie pokazuje, że wciąż z oporami przyznajemy się do wydarzeń, które przynoszą nam wstyd. Wiedzę o zbrodni w Jedwabnem deklarowało 71% ankietowanych. Badani nie mieli większych problemów z określeniem ofiar : 56% - Żydzi z Jedwabnego i okolic, a 27%, iż byli to polscy Żydzi, rodzinny żydowskie. Zdaniem 37% za zbrodnie odpowiadają Niemcy, faszyści, naziści. Kategoryczne stanowisko przypisujące odpowiedzialność za zbrodnie w Jedwabnem Polakom wyraziło 6% respondentów, niemal jeden na pięciu ankietowanych dopuszczał możliwość polskiego współuczestnictwa w zbrodni – „Polacy pod nadzorem, presją, namową, z udziałem Niemców, niemieckich okupantów” (18%), relatywnie często można było się spotkać wypowiedziami, w których choć dopuszczano myśl o udziale w zbrodni Polaków, to jednocześnie wyraźnie podkreślano, że byli to kolaboranci, folksdojcze lub członkowie policji będącej na usługach  Niemców (15%).

Więcej informacji o wynikach badania uzyskać można na stronach portalu gazeta.pl

Tagi: