Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Aktualności

Polacy podzieleni w ocenie PRL-u

23.06.2009 | wtorek | Udostępnij na Facebooku

CBOS na dwudziestą rocznicę częściowo wolnych wyborów roku przygotował cykl badawczy  poświęcony społecznemu postrzeganiu polskich przemian, jakie zapoczątkowały wydarzenia 1989 roku. W jednym z ostatnich badań ankieterzy zadali respondentom pytania dotyczące oceny PRL-u.

44 proc. Polaków ocenia pozytywnie okres PRL-u, 43 proc. - negatywnie. 13 proc. badanych nie wie, jak zinterpretować ten okres historii Polski. Jak informuje CBOS, w porównaniu do badań z 2000 roku liczba osób zadowolonych z PRL nie zmieniła się, natomiast odsetek krytyków tamtego okresu zmniejszył się z 47 proc. do 43 proc. Przed dziewięciu laty 9 proc. Polaków nie miało zdania w tej sprawie.

Na ocenę PRL-u wpływa oczywiście stosunek do dawnego systemu: ankietowani, którzy przed 1989 rokiem należeli do PZPR w większości dobrze oceniają PRL (77 proc. ocen pozytywnych, 21 proc. - negatywnych, 2 proc. badanych nie miało zdania). Wśród osób działających w opozycji lub ją popierających PRL źle ocenia 52 proc., pozytywnie - 45 proc. 3 proc. badanych z tej grupy nie ma zdania na ten temat.

Badani byli pytani także o to, czy uważają, że w czasach PRL można było dobrze służyć Polsce będąc: członkiem PZPR (48 proc. uznało, że tak, 30 proc. - że nie), członkiem władz państwowych (48 proc. - tak, 30 proc. - nie), urzędnikiem państwowym średniego szczebla (54 proc. - tak, 24 proc. - nie), czy funkcjonariuszem służby bezpieczeństwa (29 proc. - tak, 49 proc. - nie). We wszystkich przypadkach 22 proc. respondentów nie miało zdania.

76% badanych uznało, że należy zakończyć rozliczenia i pozostawić okres PRL do badania historykom. Ponad połowa ankietowanych (56 proc.) jest zdania, że rozliczenie z poprzednim systemem powinno polegać na osądzie moralnym tego, co było wówczas złe (26 proc. badanych jest przeciwnych takiemu rozwiązaniu, 18 proc. nie ma zdania).

50 proc. ankietowanych opowiada się za osądzeniem i ukaraniem tych, którzy łamali ówczesne prawo (33 proc. krytykuje takie rozwiązanie, 17 proc. nie ma zdania). 43 proc. respondentów uważa, że rozliczenie powinno polegać na ujawnieniu współpracowników PRL-owskich służb specjalnych (38 proc. jest temu przeciwnych, 19 proc. nie ma zdania).

Ankieterzy CBOS pytali także o zakres ujawnienia archiwów Instytutu Pamięci Narodowej. 40 proc. badanych uważa, że nie należy ujawniać żadnych materiałów znajdujących się w IPN, a okres 1944-1989 trzeba uznać za zamknięty rozdział historii (w czerwcu 2007 roku odpowiedziało tak 25 proc. badanych, a w lipcu 2005 roku - 20 proc.).

CBOS przeprowadził sondaż w dniach 7-13 maja na liczącej 1078 osób reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski.

Źródło: Gazeta Prawna, CBOS

Tagi: