Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Aktualności

Komunikat Jury konkursu „Historia Bliska”

16.06.2009 | wtorek | Udostępnij na Facebooku

Z Komunikatu Jury:
„Temat trzynastej edycji konkursu w programie „Historia Bliska”, adresowanym do młodzieży szkół średnich i gimnazjów, brzmiał: „Rok 1989: koniec, przełom, początek…?” i został ogłoszony przez Ośrodek KARTA w czerwcu 2008. Konkurs finansują: Fundacja Wspomagania Wsi, Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności oraz Fundacja Bankowa im. Kronenberga.
 
Na konkurs nadesłano 144 prace (74 zespołowe i 70 indywidualnych), autorstwa 297 uczniów (z których, tradycyjnie już, znaczną większość — 73% — stanowią dziewczęta) z 88 szkół, z 60 miejscowości całej Polski; aż 30 prac przygotowano w szkołach uczestniczących w konkursie po raz pierwszy. W tym roku najwięcej prac nadesłano z trzech województw: wielkopolskiego, śląskiego i dolnośląskiego — ich udział sięga 45%; tylko 11% wszystkich prac pochodzi z wielkich aglomeracji. Uczniom towarzyszyło 114 opiekunów, przeważnie nauczycieli historii.
 
Zadaniem konkursowym było zbadanie, w jaki sposób rok 1989 (traktowany dosłownie i symbolicznie) zapisał się zarówno w pamięci lokalnych społeczności, jak i pojedynczych ludzi. Było to zadanie o tyle trudne, że uczniowie stanęli wobec historii dla nich odległej, a dla pozostałych generacji bardzo żywej, o której szkoła zwykle nie uczy. Poznają ją często z kontrowersyjnych komentarzy, pełnych emocji ocen bądź kłótni naznaczonych polityką, zwłaszcza ostatniego okresu. Tym większa ich zasługa, że wysłuchali głosów wielu świadków historii, podejmowali trud spojrzenia na wydarzenia z różnych perspektyw, odważyli się zmierzyć z historią bezpośrednio dotykającą (czasem boleśnie) ich rodzin, starli się w swych badaniach z obecnym „stanem świadomości i pamięci” tamtego czasu przełomu.
 
Obraz wydarzeń, jaki wyłania się z pamięci świadków, rzadko miewa barwę nadziei i radości. Jeśli taka się pojawia, to w odniesieniu do krótkiego okresu „karnawału «Solidarności»”, działalności opozycyjnej, organizacji wyborów w 1989 roku czy zaczątków odradzającego się społeczeństwa obywatelskiego, czasem — sukcesów prywatnego biznesu.
 
W pracach szczególnie często podejmowano problematykę transformacji ustrojowej lat 90., która — głównie w małych miejscowościach, z których nadesłano najwięcej prac — przybierała postać upadku zakładów produkcyjnych, likwidacji pegeerów, rosnącego bezrobocia i pauperyzacji społeczeństwa. Niemniej zaznaczony był tu też powrót społecznej podmiotowości w Polsce odzyskującej niepodległość.
 
Niestety, nierzadkim błędem popełnianym przez uczestników konkursu był brak krytycznego opracowania, samodzielnej analizy zebranego, niekiedy z wielkim trudem, niezwykle bogatego i cennego materiału źródłowego. Niewiele natomiast nadesłano prac, które powielały obiegową wiedzę zaczerpniętą z opracowań czy stron internetowych.
 
Wszystkie zgłoszone prace zostały wnikliwie przeanalizowane i ocenione przez dwa niezależne szczeble Jury. W składzie Jury Nominującego znalazło się ośmiu historyków — pracowników i współpracowników Ośrodka KARTA. O ostatecznym przyznaniu nagród zadecydowało Jury Finałowe: Andrzej Chojnowski, Zbigniew Gluza, Jacek Kochanowicz i Jerzy Kochanowski.
 
Przyznano: 10 nagród I, II i III stopnia (5 zespołowych i 5 indywidualnych); 18 wyróżnień I stopnia (12 zespołowych i 6 indywidualnych), a także 28 wyróżnień II stopnia (13 zespołowych i 15 indywidualnych) — w postaci książek wysyłanych pocztą.
 
Łącznie nominowano 56 prac 106 autorów. Przyznano również 6 nagród pieniężnych dla opiekunów prac, a także wyróżnienia honorowe (dyplomy i książki) dla opiekunów wszystkich prac nagrodzonych i wyróżnionych.
 
Ze względu na małą liczbę zgłoszeń dokumentacji fotograficznych etapu powstawania prac, jury podjęło decyzję o nieprzyznawaniu specjalnych nagród w tej kategorii, a jedynie postanowiło o przesłaniu autorom upominków książkowych.”
 
Szczółowa lista nagrodzonych i wyróżnionych przez Jury tegorocznego konkursu „Historia Bliska” na stronie historiabliska.pl .
 
Na stronie „Uczyć się z historii” w dziale Archiwum „Historii Bliskiej” już wkrótce dostępne będą prace wyróżnione w najnowszym konkursie.

Finał konkursu „Historia Bliska”