Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Aktualności

Książka: W przeddzień tragedii. Stalin i kryzys międzynarodowy

13.03.2009 | piątek | Udostępnij na Facebooku

„W przeddzień tragedii. Stalin i kryzys międzynarodowy" to książka znanego rosyjskiego historyka prof. Aleksandr Czubarian, poświęcona polityce zagranicznej Józefa Stalina. Monografia obejmuje okres od podpisania paktu Ribbentrop- Mołotow w sierpniu 1939 do wkroczenia wojsk hitlerowskich Niemiec do ZSRR w czerwcu 1941.

Czubarian broni tezy, że polityka Stalina wynikała z ówczesnego kontekstu europejskiego i dążenia do zapewnienia bezpieczeństwa ZSRR za wszelką cenę, łącznie z obłaskawianiem agresora i współpracą z nim. W ocenie historyka Stalin jednak "stracił poczucie miary i rzeczywistości", co doprowadziło do tego, że "ZSRR stał się jakby zakładnikiem Niemiec i ich działań".

W liczącym ponad 40 stron rozdziale Czubarian analizuje politykę Stalina wobec Polski. Pisze m.in. o silnej presji, jaką na początku września Berlin wywierał na Moskwę, domagając się, by ta również podjęła ofensywę wojskową przeciwko Polsce. „Dokumenty dowodzą, że Moskwa nie chciała, by uważano ją za współuczestnika rozbioru Polski razem z Niemcami; za najlepsze usprawiedliwienie swoich działań uznała konieczność wzięcia w obronę ludności ukraińskiej i białoruskiej. Przy czym za punkt wyjścia przyjęto konstatację, że państwo polskie faktycznie przestało istnieć" - pisze Czubarian.

Według historyka Moskwa „nie chciała całkowicie zamykać drzwi dla kontaktów z Anglią i Francją". Zbrodni katyńskiej historyk poświęca dwa krótkie fragmenty. „Na mocy decyzji Politbiura z 5 marca 1940 roku w miasteczku Katyń, a także w kilku miejscowościach w pobliżu Charkowa, Kijowa i Mińska rozstrzelano około 22 tys. polskich jeńców wojennych. Egzekucje te otrzymały nazwę tragedii w Katyniu. Na przestrzeni dziesiątków lat radzieckie władze ukrywały swoją odpowiedzialność za to przestępstwo. Dopiero w 1988 roku uznały zabójstwa w Katyniu" - pisze. W innym miejscu wskazuje: „Należy zauważyć, że z potępieniem spotkały się - i do dzisiaj wywołują ostre reakcje w Polsce i na świecie - represje, którym organy NKWD poddały część polskiej ludności (zsyłki, aresztowania i deportacje; kulminacją było po roku przestępstwo w Katyniu)".

Źródło: Nauka w Polsce, Jerzy Malczyk

lg