Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Aktualności

Reportaże o pograniczu polsko-niemieckim

27.02.2009 | piątek | Udostępnij na Facebooku

„Obwód głowy" to zbiór świetnych reportaży Włodzimierza Nowaka publikowanych w „Gazecie Wyborczej" w latach 1997-2006, który był nominowany do nagrody „Nike". Ich tematem jest niedawna historia i teraźniejszość polsko-niemieckiego pogranicza. Obok reportaży o współczesności, o przemytnikach, imigrantach, pogranicznych miastach jak Gubin czy Słubice, o studentach Viadriny, pracownikach fabryki Opla z Bochum i Gliwic, i o bezdomnym Niemcu Gerhardzie Zandeckim, który w latach 80-tych pomagał „Solidarności" i był zaangażowany w pomoc humanitarną dla Polski, znajdujemy reportaże o wojennej i powojennej historii Polaków i Niemców.

Są to historie zarówno niezwykłe jak i typowe, opisy losów tragicznych i powikłanych. Nowak pisze o masowych samobójstwach Niemców przed nadejściem Rosjan, traumie gwałconych przez Armię Czerwoną niemieckich kobiet, o wypędzonych, o dzieciach rodzonych w Lebensbornie i o tych, które w imię czystości rasowej były zabierane polskim rodzicom. Znajdziemy tu historię Niemca, który uciekł z Wehrmachtu i walczył w Armii Krajowej, a potem trafił do niewoli sowieckiej i na wiele lat do łagru, a także Belga, który służąc w Wehrmachcie, brał udział w powstaniu warszawskim. Nowak opowiada historie ludzi odnajdujących się po latach, odkrywających wiedzę o swojej przeszłości, tożsamości i korzeniach.

Autor dociera do ludzi po wielu latach, rozmawia z nimi, słucha zwierzeń. Pisze językiem oszczędnym, ale mocnym i wyrazistym. Nie ocenia, nie wymierza rachunku win i krzywd. Pisze o jednych i drugich zarówno po stronie polskiej i niemieckiej. Stara się opisać i zrozumieć powikłaną i trudną historię, która jest ciągle obecna, której konsekwencje odczuwane są do dziś.

Obwód głowy
Włodzimierz Nowak
Wydawnictwo Czarne, Wołowiec
2007
ISBN 978-83-89755-65-0

pm