Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Aktualności

Życie codzienne w stalinowskiej Rosji

03.02.2009 | wtorek | Udostępnij na Facebooku

Słowo totalitaryzm pochodzi z łacińskiego totalis - cały, całkowity. System władzy posiadający charakter totalitarny wkraczał do codziennego życia obywateli w sposób całkowity, wpływając na relacje sąsiedzkie, rodzinne, a nawet - na życie seksualne (przestępstwo Rassenschande - zhańbienia rasy w nazistowskich Niemczech, ustanowione zapisem w ustawach norymberskich z września 1935 roku). Tak głęboka ingerencja w intymne życie ludzi miała, z jednej strony - umożliwić totalną kontrolę i zapobiegać wszelkim przejawom samodzielnego myślenia, z drugiej - wychowywać nowe społeczeństwo, całkowicie oddane nowej ideologii i popierające politykę władzy.

Książka Orlando Figesa „Szepty. Życie w stalinowskiej Rosji” pokazuje właśnie tę codzienność w cieniu totalitarnego systemu. Autor swoją publikację zbudował z licznych relacji, listów, notatek, pamiętników oraz innych dokumentów z rodzinnych i publicznych archiwów. Książka powstała we współpracy autora z rosyjskim stowarzyszeniem walczącym o respektowanie praw człowieka i dokumentującym komunistyczne represje.

Figes swoją opowieść o codzieności stalinowskiej Rosji snuje wokół losów spowinowaconych ze sobą rodzin Łaskinów i Simonowów. W swoją narrację wkleja oryginalne wypowiedzi i fragmenty dokumentów sprzed lat, które pozwalają czytelnikowi wejść w codzienne realia sowieckiego systemu. Możemy zobaczyć, jak oficjalna ideologia przekształca umysły i postawy etyczne - na naszych oczach kształtowany jest sowiecki nowy człowiek.

Książka, wydana w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych przy końcu 2007 roku, znalazła się na liście 100 Notable Books of 2007 dziennika „New York Times”.

Orlando Figes jest brytyjskim pisarzem i historykiem, profesorem historii w Birkbeck College, University of London. Napisał wiele książek poświęconych stalinowskiej rosji. W Polsce oprócz „Szeptów” ukazał się w marcu 2007 roku „Taniec Nataszy. Z dziejów kultury rosyjskiej”.

Orlando Figes, Szepty. Życie w stalinowskiej Rosji, przeł. Władysław Jeżewski, Wydawnictwo Magnum, Warszawa 2008, s. 608.